ONDERWERPEN

Het Mapuche-woord

Het Mapuche-woord


We are searching data for your request:

Forums and discussions:
Manuals and reference books:
Data from registers:
Wait the end of the search in all databases.
Upon completion, a link will appear to access the found materials.

Door Guillermo Saccomanno

Al meer dan een jaar eist de Mapuche-gemeenschap een reactie op de vervuiling van de wateren van de rivieren in het gebied door de toeristische onderneming Chapelco, die haar inwoners op een dodelijke manier treft. Het afval van het complex infecteert deze wateren en veroorzaakt ziekten en sterfgevallen in de gemeenschap.

Afgelopen 10 mei nodigde een groep schrijvers uit San Martín de los Andes me uit om op 9 juli deel te nemen aan een bijeenkomst in de Popular Library. De bijeenroepende assen waren "Het woord claimen" en "De rol van de schrijver in een samenleving in crisis". Toen we de kamer binnenkwamen waar de lezing zou plaatsvinden, werd ons verteld dat een Mapuche-delegatie, mannen, vrouwen en jongens zich in de plaats hadden gevestigd, wachtend op het antwoord op een claim die bij de gemeentelijke autoriteiten was ingediend.

Al meer dan een jaar eist de Mapuche-gemeenschap een reactie op de vervuiling van de wateren van de rivieren in het gebied door de toeristische onderneming Chapelco, die haar inwoners op een dodelijke manier treft. Het afval van het complex infecteert deze wateren en veroorzaakt ziekten en sterfgevallen in de gemeenschap. Plots had de werkelijkheid in die kamer, met de Mapuche zwijgzaam, verwachtingsvol, een dikte gekregen die elke retorische uiteenzetting banaal maakte. Een vertegenwoordiger van de Mapuche-natie presenteerde als voorbeeld een tak verbrand door het afval van het toeristencomplex Chapelco. Minga van ecologie, dat woord dat de Noord-Amerikaanse tycoons zo raakt dat ze Patagonië overnemen (weinigen weten dat Ted Turner vandaag nog steeds enorme uitbreidingen in het gebied overneemt). De Mapuche had best een zieke jongen of zijn lijk kunnen presenteren in plaats van een door afval verbrande tak. Het was niet langer een kwestie van beweren dat dit gebied oorspronkelijk toebehoorde aan de Mapuche-natie. Het ging ook over het verpande woord. En, paradoxaal genoeg, werd het thema van de schrijversbijeenkomst opnieuw aangeduid.

Toen een jaar geleden, tijdens het skiseizoen, de Mapuches hun eisen stelden, gaven de autoriteiten en zakenlieden hun hun woord: als de Mapuches de maatregelen van geweld opschortten in afwachting van het einde van het toeristenseizoen (sneeuw, skiën, alles dat mode-circus door zakenlieden met de reeds historische steun van het officiële tijdschrift van het Argentijnse bedrijfsleven en dictaturen, het tijdschrift Gente en zijn modewereld van siliconen chetos en outfits), en na die periode zouden ze zonder mankeren aan de vraag voldoen. Van toen tot heden hebben de Mapuches op dat gegeven woord vertrouwd. Maar ze kregen geen antwoord op hun beweringen. Een nieuw seizoen staat op het punt te beginnen, de Mapuches keren wederom terug om hun claims te verhogen. Nu, als de Mapuches volharden in hun beweringen, zal er vrijwel zeker geen seizoen zijn.

Het gebied waar een schrijversbijeenkomst zou plaatsvinden, had als onverwachte aanwezigheid de aanwezigheid van de Mapuche-delegatie. Een Mapuche-vlag was over de tafel van de deelnemers gedrapeerd en de uitstalling ervan was meer dan een symbool. Van de Mapuches is bekend dat het verpande woord meer waarde heeft dan het geschreven woord, het woord van 'beschaving'. In dit kader kon geen enkel debat over het woord plaatsvinden, behalve door te verwijzen naar wat taal als verbintenis betekent. De "huinca" -autoriteiten gaven hun woord aan de Mapuches. En nog steeds hopen de Mapuches dat het woord betekent.

Even later, toen ze de kamer verlieten, terwijl ze weggingen, toen ze over de houten vloer liepen en probeerden geen lawaai te maken, boden de Mapuches hun excuses aan voor deze verplaatsing, die, terwijl ze probeerden te zwijgen, een krachtig effect had. Zowel de waarde die ze aan het woord hechten als de nederigheid waarmee ze zich verontschuldigden voor het onderbreken van een tentoonstelling lieten iets zien dat zeker alle retoriek overtrof. De waardigheid van Mapuche overtrof alle blootstelling, waardoor het banaal werd.

Toen ik op twintigjarige leeftijd het zuiden, Patagonië, ontdekte, was dat niet via een toeristische expeditie. Eind jaren zestig was het mijn beurt om de colimba te doen in Junín de los Andes. In die tijd leden de Loons onder erbarmelijke uitbuitingsomstandigheden, begraven in de sneeuw, op pantoffels, met longontsteking, toen Chapelco werd gekapt zoals het nu is: die cosmetische scenografie die de tegenstrijdigheden verbergt van een uitverkocht land. In die tijd hadden de dictatuur van Onganía, het Argentijnse leger en de oligarchische hoofdstad al de plannen van dit huidige schande. Veel van mijn metgezellen in dat systeem van vazalage dat verplichte militaire dienst betekende, hadden Mapuche-achternamen. Ik herinner me de verwoestende indruk die op dat moment bij me opkwam, toen ik de "reserve" Mamá Margarita in Malleo kende. En "reserve", voor de goede orde, is een woord dat de nakomelingen vernedert die het slachtoffer zijn van de roque-uitroeiing.

Nu, in het heden, in San Martín, kon ik een leraar ontmoeten die in die jaren in dat "reservaat" werkte, Delia Boucau, partner van de non Leonie Duquet, vermoord door de laatste militaire dictatuur. Delia vertelde me dat ze in '76 door het leger in Mamá Margarita werd ontvoerd en naar Neuquén werd overgebracht. Ze werd enige tijd later vrijgelaten door tussenkomst van Jaime de Nevares. Na het lezen van mijn boek Onder de vlag, vertelde Delia me dat ik tekort was geschoten in het vertellen van de zaken van het leger, de ellende van de colimba's en, uiteraard, in het beschrijven van de Mapuche-problemen. Delia had, is, zal gelijk hebben.

De relatie tussen literatuur en realiteit is niet minder conflicterend dan dat wat een woord bepaalt en wat het betekent. De Mapuches weten het. Ze hebben dagelijks met die overweldigende waardigheid de gevolgen ervaren en ervaren van de leugen die de smeltkroes werd genoemd. Er is niet zo'n alchemie. In ieder geval, aangezien de geschiedenis altijd wordt geschreven door de overwinnaars, kunnen we vandaag spreken van een pseudo-integratie van etnische groepen, altijd nadelig voor degenen die de natuurlijke bewoners van dit gebied waren en zijn. Overigens nog een opmerking. De Mapuches denken niet dat dit gebied van hen is. De Huincas zijn verrast door deze gedachte: "Het is niet dat dit land van mij is", denken de Mapuche. "Maar ik kom uit dit land." De gedachte is veel eenvoudiger en tegelijkertijd uitgebreider. Het gaat niet om bezit. Maar om deel te voelen. Als de Mapuche het over een natie heeft, spreekt hij van een sterker concept dan dat van de staat. Praten over een identiteit. Van een identiteit die elke dag overweldigd wordt. Die identiteit vereist niet het geschreven woord in officiële documenten. Omdat dat woord, het geschreven woord, liegt. De Mapuches geven het woord een andere waarde. En dit is gekoppeld aan de waarheid.

Verzonden door de Florida Voices Group
* Door Guillermo Saccomanno
Argentijnse schrijver
Nationale Literatuurprijs


Video: Colonos en Chile. DW Documental (Mei 2022).